تبلیغات
طوفان اندیشه - راههای گسترش فرهنگ خوش‌بینی
امام علی علیه السلام :عَوِّدْ نَفْسَكَ التَّصَبُّرَ عَلَى الْمَكْرُوهِ. خود را به شكیبایى در برابر كار ناخوشایند عادت ده .

راههای گسترش فرهنگ خوش‌بینی

نویسنده :محسن
تاریخ:چهارشنبه 20 اردیبهشت 1391-08:26 ق.ظ

 

 

2.  تعریف خوش‌بینی

تعریفی که در زیر ارائه می‌شود، تعریف جامعی است که با جمع‌بندی از منابع متعدد دینی و روان‌شناختی به دست آمده است:

 «خوش‌بینی تلفیقی از گرایش و نگرش خوش‌بینانه در مورد خود، افراد، اشیا، رویدادها، و بطور کلی جهان طبیعت است که بر اساس آن انتظار نتایج خوب و امیدوار کننده را بسته به توانایی‌های خود از جهان و رویدادهای آن دارد. و روشن است که این نگرش خوش‌بینانه ریشه در سبک تبیین افراد دارد»1

3.  ماهیت خوش‌بینی

 خوش بینی چیست؟ آیا خوش‌بینی یک عاطفه و احساس است یا نوعی شناخت و نگرش؟ برخی از نظریه‌پرداران مانند لیونیل تایگر2خوش‌بینی را یک عاطفه و احساس در نظر گرفته‌اند. در مقابل برخی دیگر مانند مارتین سلیگمن آن را نوعی شناخت یا «سبک تبیین»3در نظر گرفته‌اند. سبک تبیین به این معناست که افراد در نسبت دادن رویدادها به علل خاص به دو نوع بدبین و خوش‌بین تقسیم می‌شوند. افراد خوش‌بین رویدادها را به عللی نسبت می‌دهند که افراد بدبین آن رویدادها را به آن علل نسبت نمی‌دهند.4

اسکایر و کارور5 (1985) خوش‌بینی را نوعی انتظار می‌دانند و می‌گویند:

 «خوش‌بینی نوعی انتظار تعمیم یافته‌ای است

که فرد خوش‌بین هنگام مواجه شدن با مشکلات انتظار دارد

 که نتایج خوب رخ خواهد داد»6

دونا وولد خوش‌بینی را یک احساس می‌داند اما این احساس به توانایی فرد بستگی دارد. از نظر او «واژه خوش‌بینی به کار می‌رود تا گرایش یا حالت مثبتی را مشخص کند که بسته به توانایی‌های فرد، چیزهای خوب واقع خواهند شد»7.

اگر با دید فیلسوفانه به خوش‌بینی نگاه کنیم، خوش‌بینی به یک عقیده فلسفی اشاره دارد که بر اساس آن، این جهان بهترین جهان ممکن است»8

«خوش‌بینی در فلسفه به این معنا نیز خواهد بود که جهان بهبود خواهد یافت و در نهایت خوبی‌ها بر بدی‌ها غالب خواهد شد»9.

4.  پایه زیستی خوش‌بینی

لیونیل تایگر در سال 1979 کتابی تحت عنوان «زیست‌شناسی امید10» منتشر کرد. او در این کتاب ادعا کرده ‌است که وقتی انسان‌های اولیه در جنگل زندگی می‌کردند و به شکار می‌پرداختند، بسیاری از آنها به مرگ و جراحت تن دادند.

 اما اصول یادگیری به انسان‌ها آموخت که کارهایی را که پیامد منفی (مانند مرگ و جراحت) داشت، رها سازد و امور دارای پیامد مثبت را حفظ نماید.این امر از نظر زیستی سازگاری ایجاد می‌کند و موجب خوش‌بینی می‌شود.11

 همچنین وقتی بدن ما مجروح می‌شود، آندروفین آزاد می‌کند. آندروفین بطور کلی دو خاصیت دارد:

الف) خاصیت درد نشان، که باعث کاهش درد می‌شود.

ب) خاصیت ایجاد و تولید خوشی.

تایگر استدلال می‌کند که این برای اجداد ما سازگاری بخش بود که هنگام جراحت به جای عواطف منفی، عواطف مثبت و خوش‌بینانه را تجربه کنند. زیرا این امر تمایل آنها را به شکار در آینده تقویت می‌کرد. این استدلال نشان می‌دهد که خوش‌بینی از نظر زیستی یک حالت «القاء شده»12 است.

بسیاری از نظریه پردازان شخصیت خوش‌بینی را یک صفت شخصیتی در نظر گرفته‌اند، نه یک عاطفه و احساس. آنها معتقدند که خوش‌بینی یک سرشت ذاتی است. برخی افراد بطور طبیعی خوش‌بین یا بدبین هستند. بر اساس این نظریه خوش‌بینی بیشتر جنبه زیستی دارد تا جنبه یادگیری و اجتماعی.13

5. بدبینی و اعتراض به عنوان روشی برای زندگی

برای برخی از مردم مهم نیست که در مورد چه چیزی اعتراض می‌کنند، مهم آن است که باید اعتراض کنند. زمانی در باره سیاست‌های دولت و زمانی در باره گرانی و زمانی در باره مسایل مختلف دیگر، گویا برخی از مردم با اعتراض و تظاهرات به عنوان یک رویکرد در زندگی انطباق یافته‌اند.14

بسیاری از ما با مخالفت با چیزهایی که پیشگامانمان اعلام کرده‌اند که غلط است، برای خود کسب وجهه می‌کنیم. اعتراض و اعتصاب تنها یک روش در مسایل اجتماعی نیست، بلکه به عنوان یک رویکرد اساسی در نحوۀ تفکر، احساسات، و باورهای ما رخنه کرده است. ما اکثرا اطراف خود را پر از افرادی می‌بینم که روی شکایت از مشکلات متمرکز شده‌اند.

 به ندرت افرادی را می‌بینیم که در باره راه‌حل‌ها و امکانات فکر کنند. شاید به این دلیل که انتقاد مخرب بسیار آسان‌تر از تفکرات سازنده است. علاه بر اینکه این نگرش خوش‌بینانه با این خطر بیرونی مواجه است، خطرات درونی نیز در مورد نگرش خوش‌بینانه وجود دارد که افراد به یک رویکرد خوش‌بینانه منفعل رو می‌آورند زیرا این رویکرد بدون اینکه هیچ تلاشی را از سوی شخص در پی داشته باشد، تا حدودی برای ما اطمینان بخش است. اما باید توجه داشت که جایگزین کردن ذهنیت اعتراض بدبینانه با یک خوش‌بینی منفعل رویکرد مناسبی نخواهد بود. به همین دلیل تئوری «خوش‌بینی پویا» از سوی «مکس مور» مطرح شده است. این تئوری جنبه‌های انگیزه‌ بخش و تاثیرات روحیه بخش خوش‌بینی را با رویکرد فعال و مسئولانه در زندگی تلفیق می‌کند.15

6.  بدبینی و خاصیت ناکام ساز آن

40

 خوش‌بینی در گسترش زندگی هیجانی نقش مرکزی و هسته‌ای دارد. اگر ما بخواهیم به صورت موثر زندگی کنیم، باید بدبینی «خود ناکام ساز» را از ریشه در آورده و خوش بینی از نوع فعال و عقلانی را جایگزین آن سازیم. برای تبدیل شدن به یک فرد خوش بین موثر، تنها این کافی نیست که یک لبخند شیرین بزنیم و به خودمان بگوییم: «همه چیز بر طبق مراد پیش خواهد رفت». زندگی کردن با بالاترین ظرفیت (ظرفیتی فراتر از آنچه بسیاری از ما تصور میکنیم)، نیازمند این است که فراتر از این فرمول‌های سطحی برویم «نگران نباش!، شاد باش!» و شکل هوشمندانه‌ای از خوش‌بینی را درک کنیم. اگر ما تنها درک کنیم که خوش‌بینی چیست، چرا بدبینی ما را به سوی عقب سوق می‌دهد و چرا برخی از انواع خوش‌بینی به جای سوق دادن به جلو ما را از حرکت باز می‌دارد، ‌سرزندگی و پیشرفت را در زندگی خود گسترش داده‌ایم.

 خوش‌بینی و واقع‌بینی

افرادی که فکر می‌کنند منطقی و معقول هستند، می‌گویند: «من نه بدبین هستم و نه خوش‌بین، بلکه واقع بین هستم». در این گزاره‌ها که نشان‌دهنده واقع‌گرایی هستند، افراد تمایل دارند که پای‌بندی خود را به واقعیت، قضاوت درست و عقلانیت ابراز دارند.

اما اگر به دقت بنگریم خوش‌بینی با واقع‌بینی هیچ منافاتی ندارد. ما می‌توانیم خوش‌بین باشیم در عین حال که واقع بین هستیم. زیرا ماهیت جهان به گونه‌ای است که برای واقع بین بودن باید خوش‌بین بود. جهان زیباست و سرشار از فرصت و چالش است. چیزهای خوب آنقدر زیاد است که بدی‌ها در برابر آنها چیزی به حساب نمی‌آیند. تازه این در صورتی است که بدی‌ها، شکست‌ها و جفاها را بد بدانیم. اما اگر به بعد مثبت آنها نگاه بیاندازیم عالم سر شار از خوبی و فرصت است. فقط چشم دیدن می‌خواهد و دل درک کردن. خوش‌بینی و بدبینی چیزی فراتر از نگرش‌ها در برابر واقعیت است. وقتی می‌گویم من خوش‌بین هستم، چیزی بالاتر از این کلام را مطرح می‌کنم که «انتظار دارم زندگی بهتر شود». این صرفا یک باور واقع‌گرایانه است. این باور هم می‌تواند صحیح و هم غلط باشد. افراد خوش‌بین از داشتن باورهای خاص نسبت به آینده فراتر می‌روند. آنها همچنین نگرش‌های خاصی را نشان می‌دهند. خوش‌بینی و بدبینی به این معنا نیست که صرفا در مورد احتمالات عینی رویدادهای خوب و بد در آینده ارزیابی‌های خشک و بی احساس داشته باشند.

 

 

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر